راهنمای خانواده‌ها پس از بازداشت؛ مدارک ضروری و اقدامات اولیه در ساعات نخست

مدارک و اطلاعاتی که خانواده باید برای اقدامات بعدی از روز اول جمع‌آوری و نگهداری کند
گاهی اوقات خانواده‌ها اطلاع ندارند که عزیزشان چه کاری انجام داده یا چه فعالیتی داشته است، اما گاهی از این موضوع اطلاع دارند. اگر اطلاع دارید که چه فعالیتی داشته، طبیعی است که باید از خودتان هم مراقبت کنید.
توجه داشته باشید که اگر در منزل کامپیوتر یا موبایلی وجود دارد و اطلاعاتی در آن‌ها هست، یا در جایی اطلاعاتی نگهداری می‌شود، ممکن است شخص بازداشت‌شده بر اثر فشار، این اطلاعات را مطرح کند. بنابراین، شما باید این اطلاعات را به‌ گونه‌ای نگهداری کنید که در دسترس نباشند.
همچنین اگر چیزی در آن مدارک به نفع او هست و می‌توانید تشخیص دهید که به نفعش است، آن‌ها را نگهداری و ارزیابی کنید.
به عکس‌ها، تاریخ آن‌ها، محل عکس‌برداری، لوکیشن‌هایی که عکس‌ها در آنجا گرفته شده و مکان‌هایی که شخص در آن‌ها بوده است نیز می‌توان توجه کرد.
بعضی وقت‌ها ممکن است شخص را به انجام فعالیت تروریستی متهم کنند. اما فعالیت تروریستی باید در محل مشخصی اتفاق افتاده باشد. طبیعی است که اگر از طریق تلفن او شواهدی پیدا کنند که نشان دهند او در آن محل نبوده است، این موضوع بسیار مهم است و می‌تواند در دفاع از او موثر باشد.
در اینجا تلفنی در اختیار است و شما می‌دانید که با ردیابی آن می‌توان مشخص کرد که این تلفن در چه مکان‌هایی بوده است.
مثلا معلوم می‌شود که شخص در آن محل نبوده و این موضوع می‌تواند به نجات شخص کمک کند. موضوعاتی از این قبیل خیلی مهم هستند.
در کنار این موضوع، حواستان به عزیزان اطرافتان باشد تا از روی احساسات دست به اقداماتی نزنند. درباره اطلاع‌ رسانی هم حتما دقت داشته باشید و تلاش کنید موضوع را با یک وکیل در میان بگذارید؛ وکیلی که مورد اعتماد خودتان باشد.
مسیر را در دست بگیرید و بلافاصله سعی کنید به سیستم مراجعه کنید و از مراجعه به سیستم دست برندارید. آن‌ها را تحت فشار قرار دهید تا مجبور به آزاد نمودن عزیز در بندتان بشوند و یا وی را در شرایط بهتری قرار دهند. اگر تحت فشار است، تلاش کنید این فشارها کمتر شود. مجموع این کارها خیلی مهم هستند…
دلایل و مدارکی را که در اطراف وجود دارد و می‌تواند به نفع او باشد، حفظ کنید و با مشورت وکیل آن‌ها را به دستگاه قضایی ارائه دهید. اگر مدرکی به ضرر اوست، آن را از بین ببرید.
به هیچ وجه مدارک را در اختیار مامورین قرار ندهید و آن‌ها را به دستگاه قضایی و نهاد بازداشت ‌کننده تحویل دهید، چون ممکن است مامورین بخواهند آن مدارک را مخدوش نمایند یا تغییر دهند. بنابراین، به مامورین اعتماد نکنید. اما قاضی یا بازپرس نمی‌تواند چنین کاری انجام دهند.
هر مدرکی را به ‌صورت رسمی و طی یک نامه تحویل دهید و مطمئن شوید که نامه در آنجا ثبت می‌شود و در سیستم وجود خواهد داشت. همچنین شماره ثبت آن را از آن‌ها دریافت کنید و از همین طریق کارها را پیگیری نمایید.

-اقداماتی که خانواده در ساعات ا‌‌‌‌ول پس از بازداشت باید انجام دهد
بسیاری از خانواده‌ها نمی‌دانند با چه کسی تماس بگیرند یا در ساعت‌های اولیه بازداشت چه مواردی را باید ثبت کنند. بهترین و مهم‌ترین کار در این مرحله این است که بدانید چه مرجعی و در کجا او را بازداشت کرده است. اگر می‌توانید دلیل بازداشت را پیگیری کنید. اما در وهله اول، باید مرجع بازداشت‌ کننده مشخص شود و بدانید چه کسانی او را بازداشت کرده‌اند. مثلا اطلاعات سپاه، وزارت اطلاعات یا نیروی انتظامی. اینکه بدانید فرد کجا بازداشت شده، اولین قدم است.
گام دوم این است که کاملا خونسردی خودتان را حفظ کنید و آرام باشید. اگر فرد بیمار است، حتما بیماری او را اطلاع دهید و اگر دارویی مصرف می‌کند، داروهایش را برای او بفرستید و مطمئن شوید که داروها به دستش می‌رسند.
نکته بعدی این است که بلافاصله سراغ دادستان یا معاون دادستان بروید و با آن‌ها صحبت کنید. اگر گفتند "ما نمی‌دانیم" یا "در جریان نیستیم"، بدانید که دروغ می‌گویند. چون نمی‌شود کسی بازداشت شود و دستور دادستان آن شهر را نداشته باشد.
دلیل بازداشت را از آن‌ها بپرسید و جویا شوید که علت بازداشت چیست. بگویید: "من سند دارم، می‌توانم ضامن او شوم و می‌توانم وثیقه بگذارم تا فرزندم آزاد شود." این‌ها کارهای اولیه‌ای هستند که باید انجام شوند.